Urlop okolicznościowy po śmierci bliskich?

04.08.2026

Poradnik funeralny cz. 6

Śmierć bliskiej osoby to wyjątkowo trudny moment, który wymaga czasu na przeżycie żałoby, organizację pogrzebu oraz załatwienie wielu formalności. W takiej sytuacji pracownik zatrudniony na umowę o pracę może skorzystać z urlopu okolicznościowego z powodu śmierci członka rodziny. To szczególny rodzaj wolnego, który nie pomniejsza wymiaru urlopu wypoczynkowego. Pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu okolicznościowego, jeżeli pracownik spełnia wymagane warunki.

Śmierć bliskiej osoby wiąże się nie tylko z trudnymi emocjami, ale również z koniecznością załatwienia wielu formalności i organizacji pogrzebu. Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę może w takiej sytuacji skorzystać z tzw. urlopu okolicznościowego, czyli zwolnienia od pracy przysługującego w związku z ważnym wydarzeniem rodzinnym.
W przypadku śmierci i pogrzebu bliskiej osoby wymiar zwolnienia zależy od stopnia pokrewieństwa.

Komu przysługuje urlop okolicznościowy po pogrzebie?

Zwolnienie od pracy z tytułu śmierci i pogrzebu określonych członków rodziny przysługuje pracownikom pozostającym w stosunku pracy.
Nie jest to uprawnienie wynikające z samego faktu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej, np. umowy zlecenia. W takich przypadkach możliwość uzyskania wolnego może wynikać z indywidualnych ustaleń lub treści umowy.
Warto również pamiętać, że przepisy określają konkretny katalog osób, których śmierć uprawnia do zwolnienia od pracy.

Ile dni wolnego przysługuje po śmierci bliskiej osoby?

Co mówią przepisy?

Obowiązujące przepisy przewidują dwa dni zwolnienia od pracy przysługują w przypadku śmierci i pogrzebu:

małżonka,
dziecka,
ojca,
matki,
ojczyma,
macochy.
1 dzień wolnego

Jeden dzień zwolnienia przysługuje w przypadku śmierci i pogrzebu:

siostry,
brata,
teściowej,
teścia,
babki,
dziadka,
innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika albo pod jego bezpośrednią opieką.

Takie zasady wynikają z § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r.

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE
Urlop okolicznościowy po śmierci bliskiej osoby:
✔ nie pomniejsza wymiaru urlopu wypoczynkowego,
✔ jest płatnym zwolnieniem od pracy,
✔ przysługuje pracownikowi, jeśli spełnia warunki określone w przepisach,
✔ pracodawca ma obowiązek udzielić zwolnienia,
✔ jego wymiar wynosi 1 albo 2 dni – w zależności od osoby zmarłej.
Państwowa Inspekcja Pracy potwierdza, że zwolnienie okolicznościowe nie jest częścią urlopu wypoczynkowego.

Czy urlop okolicznościowy jest płatny?

Tak. Za czas zwolnienia od pracy z powodu śmierci i pogrzebu bliskiej osoby pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Nie jest to więc urlop bezpłatny ani dodatkowy dzień wolny, za który pracownik traci wynagrodzenie.

Jak złożyć wniosek o urlop okolicznościowy?

Pracownik powinien poinformować pracodawcę o konieczności skorzystania ze zwolnienia i złożyć odpowiedni wniosek.
Pracodawca może wymagać dokumentów potwierdzających okoliczność uzasadniającą nieobecność, np. aktu zgonu lub dokumentu potwierdzającego pokrewieństwo.
W praktyce dokumenty mogą zostać przedstawione również później, jeżeli ich uzyskanie przed nieobecnością nie jest możliwe.

JAKIE DOKUMENTY MOGĄ BYĆ POTRZEBNE?
Pracodawca może poprosić o dokument potwierdzający przyczynę zwolnienia, np.:
• akt zgonu,
• dokument potwierdzający pokrewieństwo,
• inny dokument potwierdzający okoliczność uzasadniającą nieobecność.
Warto ustalić z pracodawcą, w jakim terminie należy dostarczyć dokumenty.

Kiedy można wykorzystać urlop okolicznościowy?

Przepisy nie wskazują sztywno, że zwolnienie musi być wykorzystane dokładnie w dniu pogrzebu.
Istotne jest jednak, aby termin wykorzystania zwolnienia pozostawał w bezpośrednim związku ze zdarzeniem, które uzasadnia jego udzielenie.
Dlatego dni wolne mogą zostać wykorzystane m.in. w związku z organizacją pogrzebu, udziałem w ceremonii pogrzebowej czy załatwianiem spraw bezpośrednio związanych ze śmiercią bliskiej osoby.
Nie oznacza to jednak, że pracownik może zachować niewykorzystane dni i wykorzystać je w dowolnym terminie wiele tygodni czy miesięcy później.

NIE TYLKO DZIEŃ POGRZEBU
Urlop okolicznościowy może służyć nie tylko uczestnictwu w ceremonii pogrzebowej.
Może być wykorzystany także w związku z czynnościami bezpośrednio
związanymi ze śmiercią i pogrzebem bliskiej osoby.
Najważniejszy jest związek terminu zwolnienia z wydarzeniem,
które stanowi podstawę jego udzielenia.

Czy dwa dni trzeba wykorzystać jednocześnie?

Nie ma obowiązku wykorzystywania dwóch dni w jednym terminie. Jeżeli pracownikowi przysługują dwa dni, mogą one zostać wykorzystane oddzielnie, o ile każdy z nich pozostaje w związku ze zdarzeniem uzasadniającym zwolnienie.
Przykładowo jeden dzień może zostać przeznaczony na załatwienie spraw związanych z organizacją pogrzebu, a drugi na udział w ceremonii.

Czy urlop okolicznościowy można wykorzystać podczas urlopu wypoczynkowego?

To jedna z bardziej skomplikowanych kwestii.
Samo wystąpienie śmierci członka rodziny podczas urlopu wypoczynkowego nie powoduje automatycznego przerwania tego urlopu ani automatycznego „dodania” dni urlopu okolicznościowego. Zwolnienie okolicznościowe nie zostało wskazane w przepisach jako przyczyna obligatoryjnego przerwania rozpoczętego urlopu wypoczynkowego.
Jeżeli jednak śmierć bliskiej osoby nastąpi podczas urlopu wypoczynkowego, pracownik może porozumieć się z pracodawcą w sprawie przesunięcia niewykorzystanej części urlopu wypoczynkowego, np. z powodu ważnych przyczyn. W takiej sytuacji warto skonsultować konkretną sytuację z pracodawcą.

ŚMIERĆ BLISKIEJ OSOBY PODCZAS URLOPU
Śmierć członka rodziny podczas urlopu wypoczynkowego nie powoduje automatycznego przedłużenia urlopu o 1 lub 2 dni.
Możliwość przesunięcia niewykorzystanej części urlopu wypoczynkowego należy rozpatrywać odrębnie, w zależności od okoliczności.

Czy urlop okolicznościowy przysługuje na pogrzeb dalszego krewnego lub znajomego?

Nie zawsze. Przepisy wskazują konkretnych członków rodziny oraz inne osoby, które pozostają na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką. Jeżeli osoba zmarła nie znajduje się w katalogu określonym w przepisach, pracownik nie ma ustawowego prawa do urlopu okolicznościowego z tego tytułu. Może jednak zwrócić się do pracodawcy o udzielenie innego rodzaju wolnego, jeżeli pracodawca wyrazi na to zgodę.

Czy pracodawca może odmówić urlopu okolicznościowego?

Jeżeli pracownik spełnia warunki określone w przepisach, pracodawca ma obowiązek udzielić mu zwolnienia od pracy. Nie jest to więc dodatkowy benefit, którego przyznanie zależy wyłącznie od dobrej woli pracodawcy.

Urlop po stracie – o czym warto pamiętać?

Po śmierci bliskiej osoby pracownik może mieć prawo do dodatkowego czasu wolnego na załatwienie spraw związanych z pogrzebem.

WARTO PAMIĘTAĆ
✔ sprawdź, ile dni zwolnienia przysługuje w Twojej sytuacji,
✔ poinformuj pracodawcę o potrzebie skorzystania ze zwolnienia,
✔ przygotuj dokument potwierdzający zgon lub pokrewieństwo, jeśli pracodawca go wymaga,
✔ pamiętaj, że zwolnienie okolicznościowe nie pomniejsza urlopu wypoczynkowego,
✔ wykorzystaj wolne w terminie związanym ze zdarzeniem.

Formalności po śmierci bliskiej osoby

Śmierć bliskiej osoby oznacza konieczność podjęcia wielu decyzji i załatwienia formalności. Rodzina musi nie tylko zorganizować pogrzeb, ale często również skontaktować się z urzędami, przygotować dokumenty i poinformować pracodawcę.
Znajomość swoich praw pracowniczych może pomóc w spokojniejszym uporządkowaniu najważniejszych spraw w pierwszych dniach po stracie.
W tym trudnym czasie warto również skorzystać ze wsparcia bliskich oraz profesjonalnej firmy pogrzebowej, która może przejąć część formalności i pomóc w organizacji ostatniego pożegnania.

Podstawa prawna

Zasady dotyczące zwolnień od pracy w związku ze śmiercią i pogrzebem określa § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. Aktualne informacje dotyczące urlopów i zwolnień od pracy publikuje również Państwowa Inspekcja Pracy.